Μόλις 11% των Ευρωπαίων βλέπουν τις ΗΠΑ ως σύμμαχο – Κάθετος πτώση εμπιστοσύνης σε έξι μήνες
Ουάσινγκτον, η αποσταθεροποιητική δύναμη; Μια νέα δημοσκόπηση του European Council on Foreign Relations (ECFR) που διεξήχθη τον Μάιο σε 15 χώρες αποτυπώνει δραματική μεταστροφή της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης. Μόλις 11% των Ευρωπαίων θεωρούν σήμερα τις Ηνωμένες Πολιτείες «σύμμαχο». Το ποσοστό αυτό είναι κατακόρυφα μειωμένο σε σχέση με το 16% πριν από έξι μήνες και το 22% τον Νοέμβριο του 2024.
Σύμμαχος, ανταγωνιστής ή αντίπαλος;
Ταυτόχρονα, το 13% χαρακτηρίζει τις ΗΠΑ «ανταγωνιστική» δύναμη και το 12% «αντίπαλο». Πρόκειται για νούμερα που θα ήταν αδιανόητα μόλις λίγα χρόνια νωρίτερα, στην εποχή της μεταπολεμικής αμερικανικής ηγεμονίας. Η εικόνα της Ουάσινγκτον δεν είναι απλά θολή – είναι βαθιά τραυματισμένη.
Πού οφείλεται η κρίση εμπιστοσύνης – Η παρακαταθήκη Τραμπ
Οι αναλυτές της ECFR συνδέουν την επιδείνωση με τη ρητορική και τις πολιτικές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Οι συνεχείς απειλές για απομάκρυνση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη, η απαξίωση της αρχής της συλλογικής άμυνας (άρθρο 5), καθώς και ενέργειες που εκλήφθησαν ως αποσταθεροποιητικές (δασμοί, μονομερείς ενέργειες) έχουν κλονίσει την πεποίθηση ότι οι ΗΠΑ παραμένουν αξιόπιστος εταίρος.
Πλειοψηφία κατά της περικοπής κοινωνικών δαπανών για την άμυνα
Παρά την απειλή που μπορεί να εκλαμβάνει η Ρωσία, η πλειονότητα των Ευρωπαίων δεν αποδέχεται περικοπές κοινωνικών δαπανών (υγεία, παιδεία, συντάξεις) για να χρηματοδοτηθεί η άμυνα. Η αντίθεση είναι εντονότερη σε:
Ιταλία
Αυστρία
Γερμανία
Αυτό σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ακόμα κι αν θέλουν να αυξήσουν τα αμυντικά τους κονδύλια, κινούνται σε ένα εκλογικό περιβάλλον που προτάσσει την κοινωνική προστασία.
Η αντίφαση – Φοβούνται τη Ρωσία, αλλά δεν εμπιστεύονται τις ΗΠΑ
Η έρευνα αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αντίφαση: οι Ευρωπαίοι αισθάνονται ότι η ασφάλειά τους απειλείται, αλλά δεν θεωρούν τις ΗΠΑ λύση. Ούτε εμπιστεύονται απόλυτα το ΝΑΤΟ. Αυτή η ρωγμή είναι που επιχειρεί να εκμεταλλευτεί η Ρωσία – και που υποχρεώνει την Ευρώπη να σκεφτεί σοβαρά μια στρατηγική αυτονομία (European Strategic Autonomy).
Συμπέρασμα
Η εικόνα των ΗΠΑ στην Ευρώπη καταρρέει. Από τη μεγάλη συμμαχία του 20ού αιώνα, περάσαμε σε μια εποχή όπου τα 2/3 των Ευρωπαίων είτε είναι αδιάφοροι είτε βλέπουν την Ουάσινγκτον με καχυποψία. Αν δεν υπάρξει δραστική αλλαγή πολιτικής, τα ποσοστά του 11% θα συρρικνωθούν ακόμα περισσότερο – και η Δύση θα βρεθεί πιο διαιρεμένη από ποτέ.
ECFR, ΗΠΑ, Ευρώπη, ΝΑΤΟ, Τραμπ, Αμυντικές δαπάνες
