Εθελοντική θητεία γυναικών: Καταρρέει στην πρεμιέρα – Μαζικές αποχωρήσεις
Το φιλόδοξο πρόγραμμα εθελοντικής στράτευσης γυναικών στην Ελλάδα, για πρώτη φορά μετά από περίπου μισό αιώνα νομοθετικής πρόβλεψης, μπήκε σε τροχιά… θολού τοπίου. Μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα από το ιστορικό πρώτο προσκλητήριο, καταγράφεται ανησυχητικό κύμα αποχωρήσεων και αιτήσεων αναβολής. Η τροπή σήμανε κόκκινο συναγερμό στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με τον Νίκο Δένδια να πραγματοποιεί αιφνιδιαστική, «καταδρομική» επίσκεψη στο Κέντρο Εκπαίδευσης Υλικού Πολέμου (ΚΕΥΠ) στη Λαμία – στις 4:00 τα ξημερώματα.
Η πρεμιέρα – 51 από τις 72
Ο αρχικός σχεδιασμός του υπουργείου προέβλεπε την κατάταξη 72 εθελοντριών. Στην πύλη του στρατοπέδου της Λαμίας πέρασαν τελικά μόλις 51. Σχεδόν αμέσως, 4 αποχώρησαν κάνοντας χρήση του δικαιώματος αναβολής, ενώ τουλάχιστον 2 ακόμη εξέφρασαν ανοιχτά την πρόθεση να εγκαταλείψουν την εκπαίδευση.
Πρόκειται για απώλειες που ξεπερνούν το 10% μέσα στις πρώτες ημέρες – δείγμα ότι το πρόγραμμα δεν προσγειώθηκε ομαλά.
Η επίσκεψη-έκπληξη του Δένδια στις 4 τα ξημερώματα
Ο υπουργός Άμυνας επέλεξε μια ασυνήθιστη ώρα για να διαπιστώσει ιδίοις όμμασι την πραγματικότητα. Σε κατ’ ιδίαν, ειλικρινή συζήτηση με τις εθελόντριες, ζήτησε να μιλήσουν «έξω από τα δόντια» για τις πραγματικές συνθήκες διαβίωσης, τα πρακτικά προβλήματα και τις δυσκολίες προσαρμογής.
Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως έμμεση παραδοχή ότι η στρατιωτική μηχανή δεν ήταν πλήρως προετοιμασμένη να απορροφήσει και να υποστηρίξει τις οργανωτικές παραμέτρους ενός τέτοιου εγχειρήματος. Οι υποδομές, οι κανονισμοί, η ψυχολογική στήριξη – όλα μπαίνουν στο μικροσκόπιο.
Τα τρία σενάρια που εξετάζει το Πεντάγωνο
Σύμφωνα με πληροφορίες, υπηρεσιακοί παράγοντες στα ανώτατα κλιμάκια του υπουργείου έχουν ξεκινήσει βαθιά έρευνα για να εντοπίσουν τα αίτια της κρίσης. Οι άξονες είναι τρεις:
Το σοκ της προσαρμογής: Η απότομη και βίαιη μετάβαση από την καθημερινότητα (άνεση, ιδιωτικότητα) στο αυστηρό στρατιωτικό πρόγραμμα, την έλλειψη προσωπικού χώρου, την πειθαρχία και την κοινοτική διαβίωση. Πολλές εθελόντριες φέρονται να μην είχαν συναισθηματική προετοιμασία.
Λανθασμένες προσδοκίες: Υπάρχει υπόνοια ότι η ενημερωτική καμπάνια είχε παρουσιάσει μια πιο «εξιδανικευμένη», ίσως «soft» εικόνα της θητείας. Οι γυναίκες ενδέχεται να περίμεναν λιγότερο αυστηρές συνθήκες, μεγαλύτερη ευελιξία, λιγότερη σωματική καταπόνηση.
Ελλείψεις σε υποδομές: Εξετάζεται αν τα κέντρα εκπαίδευσης (κυρίως το ΚΕΥΠ Λαμίας) διέθεταν τις κατάλληλες πρακτικές προϋποθέσεις για να φιλοξενήσουν γυναικείο πληθυσμό: χωριστά δωμάτια/αποδυτήρια, γυναικείες τουαλέτες, προσωπικό ίδιου φύλου, εγκαταστάσεις υγιεινής. Η έλλειψη αυτών μπορεί να δημιούργησε αίσθημα ανασφάλειας και δυσφορίας.
Οι αντιδράσεις – Από τη διοίκηση στα στελέχη
Στρατιωτικοί κύκλοι τονίζουν ότι η εθελοντική θητεία είναι μία δοκιμασία για όλους – δεν πρέπει να βγαίνουν βιαστικά συμπεράσματα. Ωστόσο, η μαζική φύση των αποχωρήσεων (σχεδόν 1 στις 10) αποτελεί στατιστικά μη αμελητέο δείγμα. Αν το φαινόμενο επεκταθεί, το πρόγραμμα κινδυνεύει να ακυρωθεί στην πράξη.
Συμπέρασμα
Η εθελοντική θητεία γυναικών είναι ιστορικά σημαντική, αλλά η πρεμιέρα αποδείχθηκε «ατσούμπαλη». Η κυβέρνηση και το ΥΠΕΘΑ οφείλουν να ακούσουν τις εθελόντριες, να αναβαθμίσουν άμεσα τις υποδομές, να προσφέρουν συμβουλευτική στήριξη και, κυρίως, να διαχειριστούν ρεαλιστικά τις προσδοκίες. Αλλιώς, οι 51 της πρεμιέρας θα είναι λίγες – και οι αποχωρήσεις πολλές.
Εθελοντική θητεία, Γυναίκες, ΥΠΕΘΑ, Δένδιας, Λαμία, Στρατός
