Ευρωπαϊκή Εισαγγελία : Μηχανισμός αιρεσιμότητας για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ – Κίνδυνος «παγώματος» κονδυλίων
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) ανεβάζει την ένταση. Σε επιστολή της προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καταγγέλλει την Ελλάδα για τροπολογίες του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας που δημιουργούν εμπόδια στη διερεύνηση αδικημάτων που αφορούν πολιτικά πρόσωπα – και συγκεκριμένα στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το πιο σοβαρό; Η EPPO έθεσε στο τραπέζι τον μηχανισμό αιρεσιμότητας (κανονισμός 2020/2092), που μπορεί να οδηγήσει σε πάγωμα κοινοτικών κονδυλίων, όπως ακριβώς συνέβη στην Ουγγαρία.
Τι είναι ο μηχανισμός αιρεσιμότητας
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2020/2092 επιτρέπει στην Επιτροπή να προστατεύει τον προϋπολογισμό της Ένωσης όταν διαπιστώνονται παραβιάσεις των αρχών του κράτους δικαίου από ένα κράτος μέλος. Εάν η παραβίαση επηρεάζει (ή απειλεί σοβαρά) τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, μπορούν να ανασταλούν πληρωμές ή να δεσμευτούν κονδύλια. Ο μηχανισμός αυτός αφορά και τα κονδύλια της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), δηλαδή ένα μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών πόρων που λαμβάνει η Ελλάδα.
Τι καταγγέλλει η EPPO – Η τροπολογία «φρένο» στην έρευνα
Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, Λάουρα Κοβέσι, εκφράζει διαμαρτυρία για συγκεκριμένη τροπολογία του υπουργείου Δικαιοσύνης που αφορά την «επιτάχυνση εκδίκασης ποινικών υποθέσεων». Κατά την EPPO, η τροπολογία αυτή στην πράξη δημιουργεί εμπόδια στη διερεύνηση υποθέσεων που εμπλέκουν πολιτικά πρόσωπα, επιτρέποντας παρεμβάσεις ή καθυστερήσεις που αποτρέπουν την ουσιαστική απόδοση ευθυνών. Πρόκειται, όπως τονίζει, για παραβίαση της υποχρέωσης καλόπιστης συνεργασίας (άρθρο 4 ΣΕΕ).
Ο κίνδυνος – Όπως η Ουγγαρία, έτσι και η Ελλάδα;
Η Κοβέσι προειδοποιεί ότι η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει στην ενεργοποίηση του μηχανισμού αιρεσιμότητας. Αυτό σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να προτείνει –και το Συμβούλιο να αποφασίσει– την αναστολή κονδυλίων, εάν κριθεί ότι η Ελλάδα παραβιάζει συστηματικά το κράτος δικαίου, θέτοντας σε κίνδυνο τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ.
Υπενθυμίζεται ότι η Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν έχει βρεθεί στο στόχαστρο του ίδιου μηχανισμού, με αποτέλεσμα το πάγωμα δισεκατομμυρίων ευρώ.
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ – Ο φάκελος που δεν κλείνει
Η υπόθεση αφορά παράνομες επιδοτήσεις (κυρίως κοινοτικών κονδυλίων) μέσω εικονικών εκτάσεων, πλαστών μισθωτηρίων και αδήλωτων καλλιεργειών, που αποκαλύφθηκε στο πλαίσιο ερευνών για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Πολιτικά πρόσωπα φέρονται να εμπλέκονται, αλλά η διαδικασία έρευνας και δίωξης κωλυσιεργεί. Η EPPO θεωρεί ότι η νέα τροπολογία ενισχύει αυτή την κωλυσιεργία.
Η αντίδραση της κυβέρνησης – Τι λέει το Μαξίμου
Το υπουργείο Δικαιοσύνης απορρίπτει τις αιτιάσεις, υποστηρίζοντας ότι η τροπολογία αποσκοπεί απλώς στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων και την ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης. Ωστόσο, η EPPO επιμένει ότι το πραγματικό αποτέλεσμα είναι η αποφυγή ελέγχου πολιτικών προσώπων.
Συμπέρασμα
Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτόγνωρη κατάσταση: να κινδυνεύει να χάσει ευρωπαϊκά κονδύλια όχι επειδή δεν τους απορροφά, αλλά επειδή η νομοθεσία της κρίνεται εμπόδιο στη λογοδοσία. Το ερώτημα είναι πλέον ευρωπαϊκό: θα επιτρέψει η Επιτροπή να συνεχιστεί ένα καθεστώς «προστασίας» πολιτικών προσώπων; Ή θα πατήσει το κουμπί του μηχανισμού αιρεσιμότητας, στέλνοντας το μήνυμα ότι η ανοχή έχει όρια;
EPPO, Μηχανισμός αιρεσιμότητας, ΟΠΕΚΕΠΕ, Κράτος δικαίου, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Λάουρα Κοβέσι
