Ελεγκτικό Συνέδριο: «Κόλαφος» για απευθείας αναθέσεις – 7,6 εκατ. ευρώ χωρίς διαγωνισμό, διαδικασίες copy/paste

Οι εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου συχνά εμπνέουν δημοσιογραφικούς τίτλους όπως «κόλαφος», «χαστούκι» ή «καμπανάκι». Και η τελευταία δεν αποτελεί εξαίρεση. Το ανώτατο δημοσιονομικό δικαστήριο της Ελλάδας εξέδωσε πόρισμα για τις διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου στον δημόσιο τομέα, αποκαλύπτοντας μια εικόνα διάλυσης: απευθείας αναθέσεις 8,9 εκατ. ευρώ (τα 7,6 εξ αυτών χωρίς διαγωνισμό), φορείς που αντιγράφουν κείμενα από άλλους οργανισμούς (copy/paste) και ανυπαρξία εφαρμογής κανόνων.

Τα ευρήματα έρχονται σε μια περίοδο όπου 7 στους 10 πολίτες εκτιμούν ότι η διαφθορά βαθαίνει και η συγκάλυψη κυριαρχεί.

Απευθείας αναθέσεις – Η συντριπτική πλειοψηφία των συμβάσεων
Σύμφωνα με την έκθεση, το 90% των φορέων ανέθεσε τα σχετικά έργα (εξωτερικοί σύμβουλοι για εσωτερικούς ελέγχους) μέσω της διαδικασίας της απευθείας ανάθεσης. Στο 16% των φορέων, οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτή την επιλογή δεν αιτιολογήθηκαν καν – ούτε καν τυπικά.

Από πλευράς αξίας, το 85% (περίπου 7,6 εκατ. ευρώ) της συνολικής αξίας (8,9 εκατ. ευρώ) δόθηκε με απευθείας ανάθεση. Τα χρήματα αυτά θα μπορούσαν να είχαν εξοικονομηθεί εν μέρει αν γίνονταν διαγωνισμοί – ή τουλάχιστον θα υπήρχε ανταγωνισμός και διαφάνεια.

Οι… «εκλεκτοί» – Οκτώ ανάδοχοι παίρνουν το 65,5%
Το 65,5% του πλήθους και της αξίας των συμβάσεων συγκεντρώθηκε σε οκτώ μόνο αναδόχους, οι οποίοι είχαν αναλάβει έργα σε όλη την επικράτεια. Αυτό σημαίνει ότι τα ίδια πρόσωπα και οι ίδιες εταιρείες «μονοπωλούν» τον κλάδο των εσωτερικών ελέγχων, ακόμα κι αν αυτό εγκυμονεί κινδύνους για ανεξαρτησία και αντικειμενικότητα.

Copy/paste αντί για ουσιαστικές διαδικασίες
Όμως, το πιο ανησυχητικό εύρημα αφορά την πλήρη έλλειψη οργάνωσης. Το 43% των φορέων που έχουν έστω καταγεγραμμένες διαδικασίες δεν μπορεί να πει αν αυτές εφαρμόζονται στην πράξη. Η αιτία; Πολλοί οργανισμοί απλώς αντέγραψαν έτοιμα κείμενα από γενικά πρότυπα ή υποδείγματα άλλων φορέων. Δεν μπήκαν καν στον κόπο να προσαρμόσουν τα κείμενα στις δικές τους ανάγκες.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο αναγνωρίζει ρητά την πρακτική copy/paste. Πρόκειται για μια απαράδεκτη συνήθεια που μετατρέπει τους ελέγχους σε χαρτογραφικά κατάλοιπα – κανένας δεν ξέρει τι γίνεται πραγματικά.

Το κενό λογοδοσίας – Τα λεφτά φεύγουν, οι έλεγχοι μένουν… στα χαρτιά
Η ουσία είναι ότι το Δημόσιο πλήρωσε 8,9 εκατ. ευρώ σε εξωτερικούς συνεργάτες για να διεξάγουν εσωτερικούς ελέγχους. Από αυτά, τα 7,6 εκατ. δόθηκαν χωρίς διαγωνισμό. Και όταν ρωτήθηκε αν οι έλεγχοι αυτοί αξιοποιήθηκαν, αν εφαρμόστηκαν συστάσεις, αν διορθώθηκαν παθογένειες – η απάντηση ήταν «δεν γνωρίζουμε».

Συμπέρασμα – Δεν είναι καμπανάκι, είναι συναγερμός
Η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν είναι ένα ακόμα «καμπανάκι». Είναι σειρήνα. Φανερώνει ότι τα χρήματα του προϋπολογισμού διοχετεύονται με αδιαφάνεια, ότι οι διαδικασίες αντιγράφονται χωρίς ουσία και ότι η λογοδοσία παραμένει ζητούμενο. Αν 7 στους 10 πολίτες αισθάνονται ότι η διαφθορά βαθαίνει, αυτές οι εκθέσεις εξηγούν γιατί.

Ελεγκτικό Συνέδριο, Απευθείας αναθέσεις, Διαφθορά, Δημόσιο, Copy paste, Εσωτερικός έλεγχος