Ελλάδα: Τριπλάσια τα "υπερμικρόβια" που κανένα αντιβιοτικό δεν σταματά
Η Ελλάδα κατέχει μια θλιβερή πρωτιά στην Ευρώπη: τριπλάσιους θανάτους από ανθεκτικές λοιμώξεις σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ. Κάθε χρόνο, 2.100 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από μικρόβια που κανένα αντιβιοτικό δεν μπορεί πλέον να σταματήσει.
Η μικροβιακή αντοχή αποτελεί μια σιωπηλή πανδημία που "αφοπλίζει" την ιατρική κοινότητα. Τα συνήθη αντιβιοτικά αποτυγχάνουν να αντιμετωπίσουν σοβαρές λοιμώξεις, αναγκάζοντας τους γιατρούς να καταφεύγουν σε ολοένα και νεότερης γενιάς αντιμικροβιακά φάρμακα, ακόμη και για περιστατικά εκτός νοσοκομείου. Το πρόβλημα πλέον δεν αφορά μόνο τους νοσηλευόμενους, αλλά εξαπλώνεται επικίνδυνα και στην κοινότητα.
Το "τρίπτυχο" των ανθεκτικών μικροβίων
Σύμφωνα με στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2025 που παρουσίασε ο λοιμωξιολόγος Άγγελος Πεφάνης, μέλος του ΔΣ της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων (ΕΕΛ), τρία συγκεκριμένα μικρόβια έχουν εξελιχθεί σε εφιάλτη για τους θεράποντες ιατρούς: το acinetobacter, η κλεμπσιέλλα και η ψευδομονάδα.
Η κατάσταση στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Σε ΜΕΘ πανεπιστημιακού νοσοκομείου της περιφέρειας, το 20% των στελεχών μικροβίων που ελέγχθηκαν ήταν πανανθεκτικά acinetobacter – δηλαδή ανθεκτικά σε όλα τα διαθέσιμα αντιβιοτικά.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα σε νομαρχιακό νοσοκομείο 360 κλινών: τα πανανθεκτικά στελέχη και των τριών μικροβίων (acinetobacter, κλεμπσιέλλα, ψευδομονάδα) τριπλασιάστηκαν μεταξύ 2021-2023, φτάνοντας το 12% από μόλις 3,6% που ήταν την τριετία 2018-2020.
Ανησυχητικά ποσοστά αντοχής
Τα ποσοστά αντοχής στο αντιβιοτικό μεροπενέμη – ένα από τα "βαριά πυροβολικό" της αντιμικροβιακής θεραπείας – είναι ενδεικτικά της κρισιμότητας της κατάστασης:
Acinetobacter: 91% αντοχή σε παθολογικά τμήματα, 94% σε χειρουργικά τμήματα, 93% στις ΜΕΘ
Κλεμπσιέλλα: Αντοχή από 44% έως 64% ανάλογα με το τμήμα
Ψευδομονάδα: Αντοχή από 14% έως 49%
Αυτά τα ποσοστά σημαίνουν ότι σε περισσότερες από εννέα στις δέκα περιπτώσεις λοίμωξης από acinetobacter, το αντιβιοτικό που αποτελούσε μέχρι πρότινος την τελευταία γραμμή άμυνας είναι πλέον αναποτελεσματικό.
Γιατί η Ελλάδα έχει τριπλάσιους θανάτους;
Οι αιτίες της έξαρσης της μικροβιακής αντοχής στην Ελλάδα είναι πολλαπλές και σχετίζονται τόσο με την υπερκατανάλωση αντιβιοτικών στην κοινότητα όσο και με ελλείψεις στην εφαρμογή μέτρων ελέγχου λοιμώξεων εντός των νοσοκομείων. Η καθυστερημένη διάγνωση, η ανεπαρκής στελέχωση νοσηλευτικού προσωπικού και η έλλειψη σύγχρονων υποδομών συμβάλλουν στην εξάπλωση των ανθεκτικών στελεχών.
Τι μπορεί να γίνει;
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί συντονισμένη δράση:
Αυστηρή εφαρμογή προγραμμάτων ορθής χρήσης αντιβιοτικών
Ενίσχυση των επιτροπών νοσοκομειακών λοιμώξεων
Επένδυση σε νέα αντιμικροβιακά φάρμακα
Εκστρατείες ενημέρωσης του κοινού για τους κινδύνους από την αυτοθεραπεία
Μέχρι τότε, τα τρία "υπερμικρόβια" συνεχίζουν να σκορπούν τον θάνατο, με την Ελλάδα να παραμένει δυστυχώς στην κορυφή μιας κατάταξης που κανείς δεν επιθυμεί.
Ανθεκτικά μικρόβια Ελλάδα
Νοσοκομειακές λοιμώξεις
Υπερμικρόβια
Μικροβιακή αντοχή
Acinetobacter
Κλεμπσιέλλα
Ψευδομονάδα
Αντιβιοτικά αντοχή
Θάνατοι από λοιμώξεις
Ελλάδα υγεία
Λοιμωξιολογία
