Η Τουρκία μετατρέπει την Σομαλία σε προτεκτοράτο: παίρνει τζάμπα όλο το πετρέλαιο

Σε μια ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη στη γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Αφρικής, η Τουρκία φαίνεται να μετατρέπει τη Σομαλία σε ενεργειακό προτεκτοράτο, εκμεταλλευόμενη τα πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας.

Η πρόσφατη συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ Άγκυρας και Μογκαντίσου αποκαλύπτει ένα μοτίβο άνισης συνεργασίας, το οποίο ευνοεί σχεδόν αποκλειστικά την τουρκική πλευρά.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο της συμφωνίας, που υποβλήθηκε προς επικύρωση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, η Τουρκία αποκτά το δικαίωμα να ελέγχει σχεδόν το 90% της ετήσιας παραγωγής υδρογονανθράκων της Σομαλίας, χωρίς να πληρώνει τα συνηθισμένα διεθνή κόστη, όπως προκαταβολές, μπόνους υπογραφής ή καν διαχειριστικά τέλη. Με απλά λόγια, πρόκειται για μια “ευκαιρία” που δόθηκε στην Άγκυρα με αντάλλαγμα ελάχιστο έως μηδενικό οικονομικό αντίκρισμα.

Η γεωστρατηγική σημασία της Σομαλίας, λόγω της θέσης της κοντά στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό, καθιστά αυτή τη συμφωνία ακόμη πιο σημαντική. Η Τουρκία δεν αρκείται σε οικονομική διείσδυση, αλλά προχωρά και σε στρατιωτική κάλυψη των επιχειρήσεών της. Από τον Σεπτέμβριο, το ερευνητικό σκάφος «Ορούτς Ρέις» θα συνοδεύεται από πέντε πολεμικά πλοία στις σομαλικές θαλάσσιες ζώνες, δείχνοντας ξεκάθαρα την πρόθεση της Άγκυρας να προστατέψει “επί τόπου” τα συμφέροντά της.

Οι όροι της συμφωνίας είναι προκλητικά μονόπλευροι. Η σομαλική κυβέρνηση λαμβάνει μόνο ένα μικρό ποσοστό από τα έσοδα των εξορύξεων, ενώ η Τουρκία διατηρεί πλήρη έλεγχο στις εξαγωγές και στην επιλογή συνεργατών. Η Άγκυρα δηλώνει πως υποστηρίζει την ανάπτυξη της Σομαλίας, όμως στην πράξη, η εκμετάλλευση κυριαρχεί του όποιου “σεβασμού”.

Σε μια εποχή που η ενεργειακή αυτάρκεια καθορίζει τις διεθνείς ισορροπίες, η Τουρκία ακολουθεί μια επιθετική πολιτική ελέγχου ενεργειακών πόρων, με όρους που θυμίζουν περισσότερο αποικιοκρατικές πρακτικές παρά σύγχρονες διεθνείς συνεργασίες.

Η περίπτωση της Σομαλίας ίσως αποτελεί προειδοποιητικό παράδειγμα για άλλες αδύναμες χώρες που κινδυνεύουν να υποκύψουν σε παρόμοιες συμφωνίες «σωτηρίας», οι οποίες όμως εξυπηρετούν αποκλειστικά τα συμφέροντα των ισχυρών.