Επιστροφή Ενοικίου: Ένα Μέτρο με Αντιδράσεις και Αμφίβολα Αποτελέσματα

Η πρόσφατη ανακοίνωση για την επιστροφή ενοικίου, που προβλέπει την καταβολή 1/12 του δηλωμένου ενοικίου (έως 800 ευρώ) από τον Νοέμβριο, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από ενοικιαστές, ενώ εγείρει αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητά της.

Το μέτρο, που παρουσιάστηκε ως στήριξη για τους ενοικιαστές χωρίς να θίγει τους ιδιοκτήτες, φαίνεται να κινείται σε λεπτή ισορροπία, αλλά κινδυνεύει να οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα, όπως περαιτέρω αυξήσεις ενοικίων.

Το μέτρο προβλέπει ότι για ένα δηλωμένο ενοίκιο 255 ευρώ, ο ενοικιαστής θα λαμβάνει μόλις 21,25 ευρώ μηνιαίως, ποσό που θεωρείται συμβολικό, ειδικά όταν το πραγματικό ενοίκιο είναι συχνά τριπλάσιο. Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι η επιδότηση θα ενθαρρύνει τη δήλωση των πραγματικών ενοικίων, η αγορά φαίνεται να κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση. Οι ιδιοκτήτες, βλέποντας την επιδότηση ως «μαξιλάρι», πιθανότατα θα απαιτήσουν υψηλότερα «καθαρά» ενοίκια, ενσωματώνοντας την κρατική στήριξη στις απαιτήσεις τους. Έτσι, η επιδότηση 8,5% κινδυνεύει να μετατραπεί σε εργαλείο ανατίμησης, αντί να ανακουφίσει τους ενοικιαστές.

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Προστασίας Ενοικιαστών χαρακτηρίζει το μέτρο «ασπιρίνη» που δεν αντιμετωπίζει τη ρίζα του προβλήματος: τις δραματικές αυξήσεις ενοικίων. Όπως επισημαίνει, ένας ενοικιαστής που πλήρωνε 400 ευρώ για ένα διαμέρισμα 60-70 τ.μ. πριν από λίγα χρόνια, σήμερα καλείται να καταβάλει 800-900 ευρώ. Η επιστροφή 65-70 ευρώ μηνιαίως, δηλαδή ενός ενοικίου ετησίως, δεν επαρκεί για να καλύψει αυτή την επιβάρυνση, αφήνοντας τους ενοικιαστές εκτεθειμένους στην κρίση στέγασης.

Επιπλέον, η κυβέρνηση δεν προχώρησε σε συμπληρωματικά μέτρα που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη διαφάνεια και την ισορροπία στην αγορά. Δεν ανακοινώθηκε μείωση της φορολογικής κλίμακας για τους ιδιοκτήτες, ούτε πλαφόν στις αυξήσεις ενοικίων, ούτε φορολογική ελάφρυνση για τα ποσά που δαπανούν οι ενοικιαστές για στέγαση. Τέτοια μέτρα θα μπορούσαν να αποκαλύψουν κρυφά ή υποδηλωμένα ενοίκια, να προστατεύσουν τους ενοικιαστές και να ανακουφίσουν τους ιδιοκτήτες, δημιουργώντας ένα πιο δίκαιο πλαίσιο.

Η απουσία ουσιαστικών παρεμβάσεων ενισχύει την αίσθηση ότι το μέτρο έχει περισσότερο επικοινωνιακό χαρακτήρα, με στόχο να κατευνάσει τη δυσαρέσκεια χωρίς να θίξει τα συμφέροντα των ιδιοκτητών. Ωστόσο, η αγορά δείχνει να αντιδρά διαφορετικά, με κίνδυνο η επιδότηση να καταλήξει να επιβαρύνει περαιτέρω τους ενοικιαστες. Η επιτυχία του μέτρου θα κριθεί από την ικανότητά του να περιορίσει τις αυξήσεις και να προσφέρει πραγματική ανακούφιση, αλλά οι πρώτες ενδείξεις δεν είναι ενθαρρυντικές.